10 Mart 2021 tarihli ve 31419 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Uzaktan Çalışma Yönetmeliği, 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında uzaktan çalışmanın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirliyor.

Düzenleme, uzaktan çalışmanın hangi şartlarla yapılabileceğini, iş sözleşmesinde hangi bilgilerin bulunması gerektiğini ve çalışan ile işverenin temel sorumluluklarını açıklıyor.

Uzaktan Çalışma Nedir?

Uzaktan çalışma; çalışanın, işveren tarafından oluşturulan iş organizasyonu kapsamında işini evinde veya teknolojik iletişim araçlarını kullanarak işyeri dışında yerine getirmesine dayanan çalışma biçimi olarak tanımlanıyor.

Uzaktan Çalışmada Yazılı Sözleşme Yapılması Gerekiyor

Yönetmeliğe göre uzaktan çalışmaya ilişkin iş sözleşmesinin yazılı olarak yapılması gerekiyor.

Bir çalışan işe doğrudan uzaktan çalışma modeliyle başlayabileceği gibi mevcut iş ilişkisi de çalışan ve işverenin anlaşmasıyla uzaktan çalışma modeline dönüştürülebiliyor.

Uzaktan Çalışma Sözleşmesinde Neler Yer Almalı?

Uzaktan çalışma sözleşmesinde iş ilişkisinin temel koşullarının açık biçimde belirlenmesi gerekiyor.

• İşin tanımı
• İşin yapılma şekli
• İşin süresi ve çalışma zamanı
• Çalışmanın gerçekleştirileceği yer
• Ücret ve ücretin ödenmesine ilişkin esaslar
• İşveren tarafından sağlanacak ekipmanlar
• Ekipmanların korunmasına ilişkin yükümlülükler
• İşverenin çalışanla iletişim kurma yöntemi
• Genel ve özel çalışma şartları

Evden Çalışırken Bilgisayar ve Ekipmanı Kim Sağlar?

Yönetmeliğe göre taraflar farklı bir düzenleme yapmadığı sürece, uzaktan çalışanın işini yapabilmesi için gerekli malzeme ve iş araçlarının işveren tarafından sağlanması esas.

Kullanılacak ekipmanın temin edilme şartları, kullanım esasları ile bakım ve onarım koşullarının açık ve anlaşılır şekilde çalışana bildirilmesi gerekiyor.

İnternet ve Elektrik Masraflarını Kim Öder?

Uzaktan çalışma nedeniyle ortaya çıkan mal ve hizmet üretimiyle doğrudan bağlantılı zorunlu giderlerin nasıl karşılanacağı, çalışan ve işveren tarafından belirleniyor.

Yönetmelik internet ve elektrik gibi her gider için otomatik ve sabit bir ödeme tutarı belirlemiyor. Bu nedenle giderlerin nasıl karşılanacağına ilişkin koşulların taraflar arasında açık şekilde düzenlenmesi önem taşıyor.

Uzaktan Çalışmada Mesai Saatleri Nasıl Belirleniyor?

Uzaktan çalışmanın yapılacağı zaman aralığı ve çalışma süresi iş sözleşmesinde belirtiliyor.

Çalışma saatlerinde değişiklik yapılması ise mevzuatta yer alan sınırlamalara bağlı kalmak şartıyla tarafların anlaşmasıyla gerçekleştirilebiliyor.

Uzaktan Çalışan Fazla Mesai Yapabilir mi?

Uzaktan çalışanların fazla çalışma yapması mümkün. Ancak fazla çalışma, işverenin yazılı talebi ve çalışanın kabulü doğrultusunda, çalışma mevzuatındaki hükümlere uygun şekilde gerçekleştiriliyor.

Çalışan Uzaktan Çalışma Talebinde Bulunabilir mi?

İş Kanunu kapsamındaki çalışanlar uzaktan çalışma talebinde bulunabiliyor. Talebin yazılı şekilde yapılması gerekiyor.

İşverenin talebi işyerinde belirlenen usule göre değerlendirmesi ve sonucunu 30 gün içerisinde çalışana bildirmesi gerekiyor. Değerlendirmede işin ve çalışanın niteliği ile işveren tarafından belirlenen diğer ölçütler dikkate alınabiliyor.

Uzaktan Çalışan Tekrar İşyerinde Çalışmaya Dönebilir mi?

Uzaktan çalışmaya geçen bir çalışan yeniden işyerinde çalışma talebinde bulunabiliyor. Yönetmeliğe göre işverenin bu talebi öncelikli olarak değerlendirmesi gerekiyor.

Hangi İşlerde Uzaktan Çalışma Yapılamaz?

Yönetmelik bazı işlerin niteliği nedeniyle uzaktan çalışma kapsamı dışında tutulmasını öngörüyor.

• Tehlikeli kimyasal ve radyoaktif maddelerle yapılan çalışmalar
• Bu maddelerin işlenmesi veya atıklarıyla ilgili çalışmalar
• Biyolojik etkenlere maruz kalma riski bulunan çalışma işlemleri

Milli güvenlik açısından stratejik öneme sahip birim, proje, tesis veya hizmetlerde uzaktan çalışma yapılıp yapılamayacağına ise ilgili kamu kurum ve kuruluşları karar veriyor.

Uzaktan Çalışmada İş Sağlığı ve Güvenliği Sorumluluğu Devam Ediyor

Çalışanın işyerinin dışında görev yapması, işverenin iş sağlığı ve güvenliği konusundaki yükümlülüklerini tamamen ortadan kaldırmıyor.

İşverenin yaptığı işin niteliğini dikkate alarak çalışanı iş sağlığı ve güvenliği konusunda bilgilendirmesi, gerekli eğitimi sağlaması, sağlık gözetimini yürütmesi ve sağladığı ekipmanla ilgili gerekli iş güvenliği önlemlerini alması gerekiyor.

Uzaktan Çalışmada Verilerin Korunması da İşverenin Sorumlulukları Arasında

İşverenin, uzaktan çalışanı işyerine ve yapılan işe ilişkin verilerin korunması ve paylaşılması konusunda bilgilendirmesi gerekiyor. Korunması gereken verilerin kapsamı ve bu verilerin güvenliğinin sağlanmasına yönelik kuralların da belirlenmesi gerekiyor.

Uzaktan Çalışma Yönetmeliği Çalışanlar İçin Ne Anlama Geliyor?

Uzaktan Çalışma Yönetmeliği, evden veya işyeri dışında çalışanların çalışma modelinin yalnızca sözlü bir anlaşmaya bırakılmamasını amaçlayan temel kuralları belirliyor. Çalışma saatleri, ekipman, iletişim, giderler ve iş sağlığı ve güvenliği gibi konuların önceden açık şekilde belirlenmesi hem çalışan hem de işveren açısından önem taşıyor.