Esenler Belediyesi Prof. Dr. Sadettin Ökten Şehir Düşünce Merkezi tarafından hazırlanan raporda trafik sorunu yalnızca yol yoğunluğu açısından değil; ekonomik kayıp, sürücü davranışları, trafik kültürü, denetim ve şehir planlaması gibi farklı başlıklarla birlikte ele alındı.

Çalışmada Türkiye genelinde 15 yaş ve üzeri yaklaşık 3 bin kişiyle saha araştırması gerçekleştirildi. İstanbul, Ankara, Eskişehir ve Malatya’da ise sürücüler, trafik polisleri, sürücü kursu temsilcileri, zabıta görevlileri ve moto kuryelerle görüşmeler yapıldı.

İstanbul’da Trafikte Yılda Kaç Saat Kaybediliyor?

Raporda yer verilen hesaplamalara göre İstanbul’daki trafik yoğunluğu kişi başına yılda 288 saate kadar zaman kaybına yol açabiliyor.

288 saat yaklaşık 12 tam güne denk geliyor. Başka bir ifadeyle, İstanbul’da yaşayanların önemli bir bölümü yılın yaklaşık iki haftaya yakın bölümünü yalnızca trafik nedeniyle kaybedebiliyor.

İstanbul Trafiğinin Yıllık Maliyeti 10 Milyar Dolar

Trafik sıkışıklığının oluşturduğu kayıp yalnızca zamanla sınırlı değil. Rapordaki güncel hesaplamalarda İstanbul trafiğinin yıllık ekonomik maliyetinin yaklaşık 10 milyar dolar seviyesine ulaştığı değerlendiriliyor.

Bu maliyetin içerisinde trafikte geçirilen sürenin yanı sıra iş gücü ve verimlilik kaybı, yakıt tüketimi ve diğer ekonomik etkiler de bulunuyor.

Fazladan Yakıt Tüketiminin Maliyeti 760 Milyon Dolar

İstanbul’daki trafik sıkışıklığı araçların daha uzun süre yolda kalmasına ve fazladan yakıt tüketmesine de neden oluyor.

Raporda trafik kaynaklı ekstra yakıt tüketiminin ekonomik karşılığının yaklaşık 760 milyon dolar seviyesinde olduğu belirtiliyor.

Sürücüler Trafikte En Büyük Sorun Olarak Neyi Görüyor?

Araştırmaya katılanların yüzde 55,5’i sürücülerin dikkatsizliğini, kasıtlı kural ihlallerini ve trafik bilinci eksikliğini yaşadıkları bölgelerdeki önemli trafik sorunları arasında gösterdi.

Yol kapasitesinin yetersizliği ve otopark sorununu önemli görenlerin oranı yüzde 46,3 olarak belirlendi.

Yaya geçitleri ile alt ve üst geçitlerin yetersizliğini sorun olarak değerlendirenlerin oranı ise yüzde 30,4 oldu.

Sürücüler Kendilerini Dikkatli, Diğerlerini Riskli Görüyor

Araştırmada dikkat çeken sonuçlardan biri sürücülerin kendi davranışlarına yönelik değerlendirmeleri oldu.

Katılımcıların büyük bölümü kendisini dikkatli bir sürücü olarak tanımlarken, trafikteki risklerin daha çok diğer sürücülerden kaynaklandığını düşündüğünü belirtti.

Türkiye’de Araç Sayısı Hızla Artıyor

Türkiye Trafik Durum Raporu’nda araç sayısındaki artışın trafik yoğunluğu üzerindeki etkisine de dikkat çekildi.

Türkiye’de 2015 yılında yaklaşık 20 milyon olan trafiğe kayıtlı araç sayısının, 2025 yılı Ekim ayı sonu itibarıyla 33 milyon 193 bin 636’ya ulaştığı belirtildi.

İstanbul’da Yaklaşık 4 Milyon Araç Bulunuyor

Raporun hazırlanmasında görev alan Ulaşım Uzmanı Dr. Fatih Gündoğan, İstanbul’da yaklaşık 4 milyon araç bulunduğuna dikkat çekti.

Araç sahipliğinin artmasıyla birlikte park alanı ihtiyacı da büyüyor. Düzensiz parklanma ve yetersiz otopark kapasitesi ise trafik sıkışıklığını artıran unsurlar arasında gösteriliyor.

Toplu Taşımanın Geliştirilmesi Öne Çıkıyor

Rapora ilişkin değerlendirmelerde İstanbul’daki trafik sorununa yönelik çözüm önerileri arasında toplu taşımanın geliştirilmesi önemli bir başlık olarak öne çıktı.

Uzmanlar, daha fazla kişinin özel araç yerine toplu taşıma sistemlerine yönlendirilmesinin yol üzerindeki araç yoğunluğunu azaltabilecek temel adımlardan biri olduğunu belirtiyor.

Otopark ve Denetim Sorunu da Trafiği Etkiliyor

İstanbul trafiğinin yoğunlaşmasında yol kapasitesi dışında düzensiz parklanma, yetersiz otopark alanları ve trafik kurallarının uygulanmasına ilişkin sorunların da etkili olduğu belirtiliyor.

Uzmanlara göre planlama, uygulama ve denetimin birlikte yürütülmesi, trafik sorunlarının azaltılmasında önemli rol oynuyor.

Trafik Kazaları da Yoğunluğu Artırıyor

İstanbul gibi yoğun nüfuslu şehirlerde meydana gelen trafik kazaları da yol kapasitesini kısa sürede düşürebiliyor. Özellikle hafif yaralanmalı veya maddi hasarlı kazaların hızlı şekilde yol üzerinden kaldırılması, trafik akışının yeniden sağlanması açısından önem taşıyor.

İstanbul Trafiği Zaman ve Ekonomi Üzerinde Büyük Yük Oluşturuyor

Türkiye Trafik Durum Raporu’ndaki veriler, İstanbul’daki trafik sorununun yalnızca günlük ulaşımı zorlaştırmadığını gösteriyor. Kişi başına yılda 288 saate ulaşan zaman kaybı ve yaklaşık 10 milyar dolarlık ekonomik maliyet, trafik yoğunluğunun kent yaşamı ve ekonomi üzerindeki boyutunu ortaya koyuyor.