Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanları: Kronolojik Liste ve Görev Yılları
Türkiye Cumhuriyeti'nin 29 Ekim 1923 tarihinde ilan edilmesiyle birlikte cumhurbaşkanlığı makamı oluşturuldu. Cumhuriyetin ilk cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk oldu. Aradan geçen yıllarda Türkiye'nin siyasi ve anayasal yapısı değişirken cumhurbaşkanlarının seçilme yöntemleri ve görev sürelerine ilişkin kurallar da farklı dönemlerde yeniden düzenlendi.
Peki Türkiye Cumhuriyeti cumhurbaşkanları kimlerdir? İlk cumhurbaşkanı kimdir, bugüne kadar kaç cumhurbaşkanı görev yapmıştır? Bu rehberde Türkiye Cumhuriyeti cumhurbaşkanlarını kronolojik sırayla, görev tarihleri ve kısa tarihsel bilgilerle ele alıyoruz.
Türkiye Cumhuriyeti'nin Kaç Cumhurbaşkanı Var?
1923'ten 2026'ya kadar Türkiye Cumhuriyeti'nde 12 farklı kişi cumhurbaşkanlığı yapmıştır. İlk cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk, 12. ve mevcut cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'dır. Cumhurbaşkanlarının görev tarihleri ve sıralaması, T.C. Cumhurbaşkanlığının resmî kayıtları esas alınarak hazırlanmıştır.
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanları Kronolojik Sıralaması
Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan günümüze kadar görev yapan cumhurbaşkanları ve görev süreleri aşağıdaki tabloda yer almaktadır.
| Sıra | Cumhurbaşkanı | Göreve Başlama | Görev Bitişi |
|---|---|---|---|
| 1 | Mustafa Kemal Atatürk | 29 Ekim 1923 | 10 Kasım 1938 |
| 2 | İsmet İnönü | 11 Kasım 1938 | 22 Mayıs 1950 |
| 3 | Celal Bayar | 22 Mayıs 1950 | 27 Mayıs 1960 |
| 4 | Cemal Gürsel | 27 Mayıs 1960 | 28 Mart 1966 |
| 5 | Cevdet Sunay | 28 Mart 1966 | 28 Mart 1973 |
| 6 | Fahri Korutürk | 6 Nisan 1973 | 6 Nisan 1980 |
| 7 | Kenan Evren | 9 Kasım 1982 | 9 Kasım 1989 |
| 8 | Turgut Özal | 9 Kasım 1989 | 17 Nisan 1993 |
| 9 | Süleyman Demirel | 16 Mayıs 1993 | 16 Mayıs 2000 |
| 10 | Ahmet Necdet Sezer | 16 Mayıs 2000 | 28 Ağustos 2007 |
| 11 | Abdullah Gül | 28 Ağustos 2007 | 28 Ağustos 2014 |
| 12 | Recep Tayyip Erdoğan | 28 Ağustos 2014 | Görevde |
Tablodaki tarihler T.C. Cumhurbaşkanlığının yayımladığı resmî görev sürelerine dayanmaktadır. Cumhurbaşkanlığı makamının boş kaldığı veya geçici olarak vekâleten yürütüldüğü dönemler bu sıralamada ayrı bir cumhurbaşkanı olarak gösterilmez.
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanları ve Kısa Biyografileri
1. Mustafa Kemal Atatürk (1923-1938)
Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ilk cumhurbaşkanıdır. 29 Ekim 1923'te Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından cumhurbaşkanı seçildi. Cumhuriyetin kuruluşunu izleyen dönemde hukuk, eğitim, toplumsal yaşam ve devlet yönetimi alanlarında kapsamlı reformlar gerçekleştirildi. 10 Kasım 1938'de görevdeyken hayatını kaybetti.
2. İsmet İnönü (1938-1950)
Atatürk'ün vefatının ardından 11 Kasım 1938'de cumhurbaşkanı seçildi. Cumhurbaşkanlığı döneminin önemli bir bölümü İkinci Dünya Savaşı yıllarına denk geldi. Türkiye'nin çok partili siyasi hayata geçiş süreci de İnönü'nün cumhurbaşkanlığı döneminde yaşandı. Görevi 22 Mayıs 1950'de sona erdi.
3. Celal Bayar (1950-1960)
Türkiye Cumhuriyeti'nin üçüncü cumhurbaşkanıdır. Demokrat Parti'nin kurucuları arasında yer aldı. 1950 genel seçimlerinin ardından cumhurbaşkanı seçildi. Görev süresi 27 Mayıs 1960 askerî müdahalesiyle sona erdi.
4. Cemal Gürsel (1960-1966)
27 Mayıs 1960 askerî müdahalesinin ardından devlet yönetiminde görev üstlendi. Daha sonra 1961 Anayasası döneminde cumhurbaşkanı seçildi. Türkiye Cumhuriyeti'nin dördüncü cumhurbaşkanı olarak kayıtlarda yer almaktadır. Görevi 28 Mart 1966'da sona erdi.
5. Cevdet Sunay (1966-1973)
Askerî kariyerinin ardından Genelkurmay Başkanlığı görevinde bulundu. 28 Mart 1966'da cumhurbaşkanı oldu. Görev süresi boyunca Türkiye'de siyasi ve toplumsal hareketlilik yaşandı. Cumhurbaşkanlığı görevini 28 Mart 1973'te tamamladı.
6. Fahri Korutürk (1973-1980)
Deniz Kuvvetleri Komutanlığı görevinde bulunmuş bir asker ve devlet adamıdır. 6 Nisan 1973'te Türkiye Cumhuriyeti'nin altıncı cumhurbaşkanı seçildi. Görevini 6 Nisan 1980'e kadar sürdürdü.
7. Kenan Evren (1982-1989)
12 Eylül 1980 askerî darbesi sırasında Genelkurmay Başkanıydı. Darbenin ardından devlet başkanlığı görevini üstlendi. 1982 Anayasası'nın halkoylamasıyla kabul edilmesinin ardından Türkiye Cumhuriyeti'nin yedinci cumhurbaşkanı oldu. Cumhurbaşkanlığı görev süresi 9 Kasım 1982'den 9 Kasım 1989'a kadardır.
8. Turgut Özal (1989-1993)
1983 yılında Anavatan Partisi'ni kurdu ve başbakanlık yaptı. Ekonomi politikaları ve ekonomik dönüşüm süreçleriyle Türkiye siyasi tarihinde önemli bir yere sahiptir. 9 Kasım 1989'da cumhurbaşkanlığı görevine başladı. 17 Nisan 1993'te görevdeyken hayatını kaybetti.
9. Süleyman Demirel (1993-2000)
Türkiye'de farklı dönemlerde başbakanlık görevinde bulunan siyasetçilerden biridir. 16 Mayıs 1993'te dokuzuncu cumhurbaşkanı olarak görevine başladı. Cumhurbaşkanlığı görevini 16 Mayıs 2000'de tamamladı.
10. Ahmet Necdet Sezer (2000-2007)
Hukukçu olan Ahmet Necdet Sezer, cumhurbaşkanlığından önce Anayasa Mahkemesi Başkanlığı görevini yürüttü. 16 Mayıs 2000'de cumhurbaşkanlığı görevine başladı. Görevi 28 Ağustos 2007'de sona erdi.
11. Abdullah Gül (2007-2014)
Başbakanlık ve Dışişleri Bakanlığı görevlerinde bulundu. 28 Ağustos 2007'de Türkiye Cumhuriyeti'nin 11. cumhurbaşkanı oldu. Görevini 28 Ağustos 2014'te tamamladı. Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesine ilişkin anayasal değişiklik de 2007 yılında kabul edildi.
12. Recep Tayyip Erdoğan (2014-Günümüz)
2003-2014 yılları arasında başbakanlık yaptı. 10 Ağustos 2014'te gerçekleştirilen seçimde halk tarafından doğrudan seçilen ilk Türkiye Cumhuriyeti cumhurbaşkanı oldu ve 28 Ağustos 2014'te görevine başladı. 2018 ve 2023 seçimlerinde yeniden cumhurbaşkanı seçildi. 2026 itibarıyla görevini sürdürmektedir.
Türkiye Cumhuriyeti'nin İlk Cumhurbaşkanı Kimdir?
Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk'tür. Cumhuriyetin ilan edildiği 29 Ekim 1923 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından cumhurbaşkanı seçilmiştir.
Atatürk, 10 Kasım 1938'deki vefatına kadar bu görevini sürdürmüştür. Cumhuriyetin ilk yıllarında gerçekleştirilen devlet ve toplum reformlarının şekillenmesinde belirleyici rol oynamıştır.
Türkiye Cumhuriyeti'nin Son Cumhurbaşkanı Kimdir?
2026 yılı itibarıyla Türkiye Cumhuriyeti'nin görevdeki cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'dır.
Erdoğan, Türkiye Cumhuriyeti'nin 12. cumhurbaşkanıdır. İlk kez 2014 yılında halk tarafından seçilmiştir. Daha sonra 2018 ve 2023 yıllarında yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerini kazanmıştır.
Türkiye'de Cumhurbaşkanı Nasıl Seçilir?
Türkiye'de cumhurbaşkanının seçilme yöntemi tarihsel süreçte değişmiştir. Cumhuriyetin ilk dönemlerinden 2007 anayasa değişikliğine kadar cumhurbaşkanları Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilmiştir.
2007 yılında kabul edilen anayasa değişikliğiyle cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi öngörülmüştür. Bu yöntem ilk kez 2014 cumhurbaşkanlığı seçiminde uygulanmıştır.
Günümüzde Cumhurbaşkanı Seçimi
- Cumhurbaşkanı halk tarafından seçilir.
- Görev süresi beş yıldır.
- Bir kişi kural olarak en fazla iki defa cumhurbaşkanı seçilebilir.
- İlk oylamada geçerli oyların salt çoğunluğunu alan aday seçilir.
- İlk oylamada salt çoğunluk sağlanamazsa anayasal kurallara göre ikinci oylama yapılır.
Anayasa'nın 101. maddesi cumhurbaşkanlığı seçimine ilişkin temel hükümleri düzenler. İkinci döneminde bulunan cumhurbaşkanı açısından, Meclisin seçimlerin yenilenmesine karar vermesi durumuna ilişkin özel düzenleme ise 116. maddede yer alır.
Türkiye'de Cumhurbaşkanının Görev Süresi Kaç Yıldır?
Günümüzde Türkiye Cumhuriyeti cumhurbaşkanının görev süresi beş yıldır. Ancak bu süre tarih boyunca aynı kalmamıştır.
| Dönem | Görev Süresine İlişkin Düzenleme |
|---|---|
| 1924 Anayasası dönemi | Cumhurbaşkanı dört yıllık dönem için seçiliyordu; yeniden seçilme mümkündü. |
| 1961 Anayasası dönemi | Cumhurbaşkanının görev süresi yedi yıldı ve yeniden seçilme öngörülmüyordu. |
| 1982 Anayasası'nın ilk hâli | Cumhurbaşkanının görev süresi yedi yıldı ve bir defa seçilmesi öngörülüyordu. |
| 2007 anayasa değişikliği sonrası | Görev süresi beş yıl olarak düzenlendi ve en fazla iki defa seçilme kuralı getirildi. |
Bu nedenle geçmiş cumhurbaşkanlarının görev süreleri karşılaştırılırken görev yaptıkları dönemin anayasal kuralları dikkate alınmalıdır.
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlarıyla İlgili Önemli Tarihler
| Tarih | Olay |
|---|---|
| 29 Ekim 1923 | Cumhuriyet ilan edildi ve Mustafa Kemal Atatürk ilk cumhurbaşkanı seçildi. |
| 11 Kasım 1938 | İsmet İnönü cumhurbaşkanı seçildi. |
| 22 Mayıs 1950 | Celal Bayar cumhurbaşkanlığı görevine başladı. |
| 27 Mayıs 1960 | Askerî müdahale sonucunda Celal Bayar'ın görevi sona erdi. |
| 12 Eylül 1980 | Askerî darbe gerçekleşti; Kenan Evren devlet başkanlığı görevini üstlendi. |
| 9 Kasım 1982 | Kenan Evren'in cumhurbaşkanlığı görev süresi başladı. |
| 17 Nisan 1993 | Turgut Özal cumhurbaşkanlığı görevi sırasında vefat etti. |
| 2007 | Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesini öngören anayasa değişikliği kabul edildi. |
| 10 Ağustos 2014 | İlk doğrudan halk oylamasıyla cumhurbaşkanlığı seçimi yapıldı. |
| 9 Temmuz 2018 | Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi fiilen uygulanmaya başladı. |
| 3 Haziran 2023 | Recep Tayyip Erdoğan yeni cumhurbaşkanlığı dönemi için yemin etti. |
1980-1982 Arasında Türkiye'nin Cumhurbaşkanı Kimdi?
Bu dönem, cumhurbaşkanları kronolojisinde sık karıştırılan konulardan biridir.
Fahri Korutürk'ün görev süresi 6 Nisan 1980'de sona erdi. Yeni cumhurbaşkanının seçilememesi nedeniyle Cumhuriyet Senatosu Başkanı İhsan Sabri Çağlayangil cumhurbaşkanlığına vekâlet etti.
12 Eylül 1980 askerî darbesinin ardından Kenan Evren devlet başkanlığı görevini üstlendi. 1982 Anayasası'nın kabul edilmesiyle birlikte 9 Kasım 1982'de cumhurbaşkanlığı dönemi başladı.
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanları Hakkında Sık Sorulan Sorular
Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk cumhurbaşkanı kimdir?
Mustafa Kemal Atatürk'tür. 29 Ekim 1923'te cumhurbaşkanı seçilmiştir.
Türkiye Cumhuriyeti'nin kaç cumhurbaşkanı olmuştur?
1923'ten 2026'ya kadar 12 farklı kişi cumhurbaşkanlığı yapmıştır.
Türkiye'nin ikinci cumhurbaşkanı kimdir?
İsmet İnönü'dür. 11 Kasım 1938 ile 22 Mayıs 1950 arasında görev yapmıştır.
Türkiye'nin üçüncü cumhurbaşkanı kimdir?
Celal Bayar'dır. 22 Mayıs 1950'de göreve başlamış, 27 Mayıs 1960'ta görevi sona ermiştir.
Türkiye'nin yedinci cumhurbaşkanı kimdir?
Kenan Evren'dir. Resmî cumhurbaşkanlığı görev süresi 9 Kasım 1982 ile 9 Kasım 1989 arasındadır.
Türkiye'nin sekizinci cumhurbaşkanı kimdir?
Turgut Özal'dır. 9 Kasım 1989 ile 17 Nisan 1993 arasında görev yapmıştır.
Türkiye'nin onuncu cumhurbaşkanı kimdir?
Ahmet Necdet Sezer'dir. 16 Mayıs 2000 ile 28 Ağustos 2007 arasında görev yapmıştır.
Türkiye'nin on birinci cumhurbaşkanı kimdir?
Abdullah Gül'dür. 28 Ağustos 2007 ile 28 Ağustos 2014 arasında görev yapmıştır.
Türkiye'nin on ikinci cumhurbaşkanı kimdir?
Recep Tayyip Erdoğan'dır. 28 Ağustos 2014'te göreve başlamıştır.
Halk tarafından seçilen ilk cumhurbaşkanı kimdir?
Recep Tayyip Erdoğan'dır. 10 Ağustos 2014 seçiminde halk tarafından doğrudan seçilmiştir.
Türkiye'de cumhurbaşkanının görev süresi kaç yıldır?
Günümüzde cumhurbaşkanının görev süresi beş yıldır.
Görev başında vefat eden cumhurbaşkanları kimlerdir?
Mustafa Kemal Atatürk ve Turgut Özal cumhurbaşkanlığı görevleri sırasında hayatlarını kaybetmiştir.
Sonuç: Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanları
Türkiye Cumhuriyeti'nde 1923 yılından günümüze kadar 12 farklı kişi cumhurbaşkanlığı görevini üstlenmiştir. Cumhuriyetin ilk cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk, 2026 itibarıyla görevde bulunan 12. cumhurbaşkanı ise Recep Tayyip Erdoğan'dır.
Cumhurbaşkanlarının görev dönemleri, Türkiye'nin anayasal ve siyasi tarihindeki önemli gelişmelerle yakından ilişkilidir. Bu nedenle kronolojik listeyi öğrenirken yalnızca isimleri değil, görev yıllarını ve dönemin yönetim yapısını da birlikte değerlendirmek yararlıdır.
Kaynaklar
- T.C. Cumhurbaşkanlığı - Cumhurbaşkanlarımız
- T.C. Dışişleri Bakanlığı - Cumhurbaşkanlarımız
- Mevzuat Bilgi Sistemi - Türkiye Cumhuriyeti Anayasası
- Türkiye Büyük Millet Meclisi
Güncelleme: 2 Kasım 2026. Görev sıralaması ve tarihlerinde T.C. Cumhurbaşkanlığının resmî kayıtları esas alınmıştır.