Gezinme

Ücretsiz Eğitim Platformu

Arama kategorileri

Esc kapatmak için

Mütevazı mı Mütevazi mi? TDK Doğru Yazımı
Yazım kuralları

Mütevazı mı Mütevazi mi? TDK Doğru Yazımı

5 dk okuma

Mütevazı mı Mütevazi mi? TDK'ya Göre Doğru Yazımı ve Örnek Cümleler

Türkçede yazımı sık karıştırılan kelimelerden biri "mütevazı" sözcüğüdür. Günlük konuşmalarda, sosyal medya paylaşımlarında ve yazılı metinlerde "mütevazi" biçimiyle karşılaşılabilir. Ancak Türk Dil Kurumuna göre doğru yazım "mütevazı" şeklindedir.

Peki, mütevazı ne demek, nasıl yazılır ve hangi durumlarda kullanılır? Bu rehberde kelimenin TDK'ya göre anlamı, doğru ve yanlış yazım örnekleri, eş anlamlıları ve günlük hayattan örnek cümleler açıklanmaktadır.

Kısa Cevap: Mütevazı Nasıl Yazılır?

Doğru yazım: Mütevazı

Yanlış yazım: Mütevazi

TDK'ya göre kelimenin son harfi noktasız "ı" olmalıdır. "Mütevazi" biçimi, "alçak gönüllü" veya "gösterişsiz" anlamlarında standart yazı dilinde doğru kabul edilmez.

Örnek: Başarılarına rağmen her zaman mütevazı bir insan olarak kaldı.

1. Mütevazı mı Mütevazi mi? TDK'ya Göre Doğru Yazımı

Türk Dil Kurumunun Güncel Türkçe Sözlük'ünde kelime "mütevazı" biçiminde yer alır. Sözcüğün sonundaki harf ince "i" değil, noktasız "ı"dır.

Yazılış Durum
Mütevazı Doğru
Mütevazi Yanlış
Mütevazı insan Doğru
Mütevazi insan Yanlış
Mütevazı bir yaşam Doğru
Mütevazi bir yaşam Yanlış

Kelimenin güncel yazımını ve sözlük anlamlarını TDK Güncel Türkçe Sözlük üzerinden kontrol edebilirsiniz.

2. Mütevazı Ne Demek?

TDK'ya göre mütevazı kelimesinin iki temel anlamı vardır:

  • Alçak gönüllü: Kendisini başkalarından üstün görmeyen, başarılarıyla övünmekten kaçınan kişi.
  • Gösterişsiz: Sade, abartıdan uzak ve dikkat çekmek amacıyla aşırı süslenmemiş olan.

Alçak Gönüllü Anlamında Mütevazı

"Çok başarılı olmasına rağmen mütevazı davranıyordu." cümlesinde kelime, kişinin karakter özelliğini anlatır.

Gösterişsiz Anlamında Mütevazı

"Şehrin dışında mütevazı bir evde yaşıyorlardı." cümlesinde ise kelime, evin sade ve gösterişsiz olduğunu belirtir.

Önemli: Mütevazı kelimesi yalnızca insanlar için kullanılmaz. Ev, yaşam tarzı, kutlama, bütçe ve benzeri kavramları nitelemek için de kullanılabilir.

3. Mütevazı Kelimesi Neden Mütevazi Şeklinde Yazılmaz?

Mütevazı, Arapça kökenli bir kelimedir. Türkçede yerleşmiş standart yazımı "mütevazı" biçimindedir.

Günlük konuşmada kelimenin son sesinin "i" gibi algılanması veya yanlış biçimin sık kullanılması, yazımın değiştiği anlamına gelmez.

TDK sözlüğünde kelime "mütevazı" olarak kayıtlıdır. Bu nedenle resmî yazışmalarda, akademik metinlerde, sınavlarda ve günlük yazılı iletişimde bu biçim tercih edilmelidir.

Kolay Hatırlama Yöntemi

"Mütevazı" kelimesini yazarken son harfin noktasız "ı" olduğunu hatırlayın. "Mütevazı insan" ve "mütevazı yaşam" kalıplarını tekrar etmek doğru yazımı pekiştirebilir.

4. Mütevazı Kelimesiyle 15 Örnek Cümle

Kelimenin doğru kullanımını öğrenmek için farklı anlamlarını içeren örnek cümleler incelenebilir.

  1. Başarılarına rağmen mütevazı bir insan olarak kaldı.
  2. Öğretmenimiz oldukça mütevazı ve anlayışlı biridir.
  3. Ödülünü alırken mütevazı bir konuşma yaptı.
  4. Mütevazı davranışları çevresindeki insanların takdirini kazandı.
  5. Küçük ve mütevazı bir evde yaşamayı tercih etti.
  6. Doğum gününü mütevazı bir kutlamayla geçirdi.
  7. Çok bilgili olmasına rağmen mütevazı tavrını koruyordu.
  8. İş hayatında mütevazı olmak, başkalarının fikirlerine değer vermeyi kolaylaştırabilir.
  9. Ailesiyle birlikte mütevazı bir hayat sürüyordu.
  10. Konuşmacı, başarılarını anlatırken mütevazı bir dil kullandı.
  11. Restoranın mütevazı dekorasyonu sıcak bir ortam oluşturuyordu.
  12. Mütevazı bütçesine rağmen güzel bir organizasyon hazırladı.
  13. Arkadaşları onu mütevazı kişiliğiyle tanıyordu.
  14. Sanatçı, uluslararası başarısına rağmen mütevazı tavrıyla dikkat çekti.
  15. Mütevazı bir başlangıç yapan girişim zamanla büyüdü.

5. Mütevazı Kelimesinin Doğru ve Yanlış Kullanım Örnekleri

Yanlış Kullanım Doğru Kullanım
Çok mütevazi bir insan. Çok mütevazı bir insan.
Mütevazi bir evde oturuyor. Mütevazı bir evde oturuyor.
Mütevazi davranmayı seviyor. Mütevazı davranmayı seviyor.
Mütevazi bir bütçeyle başladı. Mütevazı bir bütçeyle başladı.
Oldukça mütevazi bir kutlamaydı. Oldukça mütevazı bir kutlamaydı.

Bütün örneklerde temel yazım yanlışı aynıdır: Sözcüğün sonundaki noktasız "ı" harfinin yerine "i" yazılması.

6. Mütevazı Kelimesinin Eş Anlamlısı Nedir?

Mütevazı kelimesinin en yaygın eş anlamlısı "alçak gönüllü"dür. Kelime, bağlama göre "gösterişsiz" ve "sade" sözcükleriyle de yakın anlamlı kullanılabilir.

Kelime Kullanım Bağlamı
Alçak gönüllü Kişilik ve davranış
Gösterişsiz Kişi, eşya, mekân veya yaşam tarzı
Sade Yaşam tarzı, görünüm veya tasarım
Tevazu sahibi Kişilik özelliği

Örneğin "mütevazı bir insan" yerine "alçak gönüllü bir insan" denilebilir. Ancak "mütevazı bir ev" ifadesinde "gösterişsiz bir ev" daha uygun bir karşılıktır.

7. Mütevazı Kelimesinin Zıt Anlamlısı Nedir?

Mütevazı kelimesinin karşıt anlamı, kullanıldığı bağlama göre değişebilir.

  • Kibirli: Kendini başkalarından üstün gören kişi.
  • Gururlu: Bazı bağlamlarda aşırı övünme anlamıyla karşıtlık kurabilir; ancak her kullanımda zıt anlamlı değildir.
  • Gösterişli: Sade veya gösterişsiz anlamındaki mütevazının karşıtı.
  • Abartılı: Ölçülü ve sade olmayan davranış ya da görünüm.

Örneğin "mütevazı bir insan" ifadesinin karşıtı "kibirli bir insan" olabilir. "Mütevazı bir tören" ifadesinin karşıtı ise "gösterişli bir tören" şeklinde kurulabilir.

8. Mütevazı ile Tevazu Arasındaki Fark Nedir?

Mütevazı ve tevazu birbiriyle ilişkili kelimelerdir ancak dil bilgisi açısından farklı görevlerde kullanılır.

Mütevazı bir kişiyi, davranışı veya nesneyi niteleyen sıfattır. Tevazu ise alçak gönüllülük anlamına gelen isimdir.

Kelime Türü Örnek
Mütevazı Sıfat Mütevazı bir insan.
Tevazu İsim Tevazu, önemli bir erdemdir.
Alçak gönüllülük İsim Alçak gönüllülüğüyle tanınır.

9. Mütevazı Kelimesi Günlük Hayatta Nasıl Kullanılır?

İnsan İlişkilerinde

"Yönetici, çalışanlarına karşı mütevazı bir tavır sergiliyordu." cümlesinde kelime, alçak gönüllülük anlamında kullanılmıştır.

İş Hayatında

"Başarılarını mütevazı bir dille anlattı." ifadesi, kişinin kendisini aşırı öne çıkarmadan konuştuğunu belirtir.

Yaşam Tarzında

"Mütevazı bir yaşam sürmeyi tercih ediyor." cümlesinde sözcük, gösterişten uzak yaşam biçimini anlatır.

Etkinlik ve Organizasyonlarda

"Mütevazı bir tören düzenlendi." ifadesi, sade ve gösterişsiz bir etkinliği tanımlar.

10. Mütevazı Kelimesi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Mütevazı mı mütevazi mi doğru?

TDK'ya göre doğru yazım "mütevazı" şeklindedir. "Mütevazi" yanlış yazımdır.

Mütevazı nasıl yazılır TDK?

Kelime "mütevazı" biçiminde yazılır. Son harfi noktasız "ı"dır.

Mütevazı ne demek?

Mütevazı, alçak gönüllü veya gösterişsiz anlamına gelen bir sıfattır.

Mütevazı kelimesinin eş anlamlısı nedir?

İnsanlar için kullanıldığında "alçak gönüllü", eşya ve yaşam tarzı için kullanıldığında "gösterişsiz" veya "sade" yakın anlamlı olabilir.

Mütevazı kelimesinin zıt anlamlısı nedir?

Bağlama göre "kibirli" veya "gösterişli" karşıt anlamlı olarak kullanılabilir.

Mütevazı insan nasıl olur?

Mütevazı insan, başarılarını sürekli öne çıkarmayan, kendisini başkalarından üstün görmeyen ve alçak gönüllü davranan kişi olarak tanımlanabilir.

Mütevazı ve tevazu aynı şey mi?

Birbiriyle ilişkili olmakla birlikte aynı dil bilgisi görevinde kullanılmazlar. Mütevazı sıfat, tevazu ise isimdir.

Mütevazı kelimesiyle örnek cümle nedir?

"Başarılı olmasına rağmen her zaman mütevazı davranırdı." cümlesi doğru kullanıma örnektir.

Sonuç: Mütevazı Kelimesinin Doğru Yazımı

"Mütevazı mı mütevazi mi?" sorusunun yanıtı nettir: Türk Dil Kurumuna göre doğru yazım "mütevazı" şeklindedir.

Alçak gönüllü ve gösterişsiz anlamlarında kullanılan kelimenin son harfi noktasız "ı" olmalıdır. Günlük konuşmalarda sık karşılaşılan "mütevazi" biçimi, standart Türkçede yazım yanlışıdır.

Kelimenin doğru yazılışını pekiştirmek için "mütevazı insan", "mütevazı yaşam" ve "mütevazı bir kutlama" gibi örnekleri hatırlamak yeterlidir.

Diğer Yazılarımız

Yorumlar

Düşüncelerini paylaş

Yeni Yorum


Son İncelemeler

Ücretsiz kampanya ve sohbet gruplarımıza göz atmak ister misiniz?

Keşfet