Makine mi Makina mı? Hangisi Doğru?

Kısa cevap: "Makine mi makina mı?" sorusunun doğru yanıtı makine şeklindedir. Kelimenin son hecesinde "a" değil, "e" harfi bulunur.

Türk Dil Kurumunun Güncel Türkçe Sözlük'ünde kelime "makine" madde başıyla yer alır. TDK'nin yayımladığı Türk Dili dergisindeki yazım değerlendirmesinde de "makine" doğru, "makina" yanlış biçim olarak gösterilmiştir.

Kaynak: TDK Güncel Türkçe Sözlük - Makine

TDK'ya Göre Makine Ne Demek?

Makine, bir enerji türünü başka bir enerjiye dönüştürmek veya belirli bir işi gerçekleştirmek için kullanılan mekanik düzeneklerin genel adıdır. Ayrıca bir aletin ya da taşıtın hareketini sağlayan mekanizma anlamında da kullanılır.

Günlük hayatta çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, dikiş makinesi ve kahve makinesi gibi pek çok farklı kullanım örneği bulunur. Sanayi ve mühendislik alanlarında ise üretim, taşıma, işleme ve enerji dönüşümü sağlayan sistemleri ifade eder.

Makina Kelimesi Neden Yanlış Yazılıyor?

"Makina" yazımının yaygınlaşmasının nedenlerinden biri, kelimenin bazı konuşma biçimlerinde son hecesinin "a" sesiyle söylenmesidir. Ayrıca geçmişten gelen kurum, şirket ve kuruluş adlarında "makina" biçimiyle karşılaşılması da bu kullanımı yaygınlaştırmıştır.

Ancak günlük konuşmada veya özel adlarda bir kelimenin farklı biçimde kullanılması, standart yazımının değiştiği anlamına gelmez.

Makina Yazımı Hiç mi Kullanılmaz?

"Makina" biçimi bazı kurumların, kuruluşların veya markaların resmî adlarında yer alabilir. Bu durumda özel adın kayıtlı biçimi korunur.

Örneğin bir kuruluşun resmî adında "Makina" sözcüğü bulunuyorsa o ad kendi yazımıyla kullanılabilir. Fakat genel bir nesneden, meslekten veya teknik kavramdan söz ederken standart yazım makine olmalıdır.

Makine ve Makina Arasındaki Fark Nedir?

Bu iki yazım arasında anlam bakımından bir ayrım yoktur. Fark, kelimenin standart yazılışındadır. Türkçede genel kullanım için "makine" biçimi esas alınır.

Not: Tablodaki karşılaştırmalar genel yazı dili içindir. Kurum ve kuruluşların tescilli özel adları bu kapsamda değerlendirilmez.

Makine Kelimesiyle İlgili 15 Örnek Cümle

Kelimenin farklı alanlarda nasıl kullanıldığını görmek, doğru yazılışını akılda tutmayı kolaylaştırır.

1. Yeni aldığımız çamaşır makinesi oldukça sessiz çalışıyor.
2. Fabrikadaki makineler düzenli olarak kontrol ediliyor.
3. Kardeşim üniversitede makine mühendisliği okumak istiyor.
4. Eski dikiş makinesini tamir ettirdik.
5. İnşaat alanında çok sayıda iş makinesi bulunuyor.
6. Kahve makinesini kullanmadan önce talimatları okudum.
7. Bu makine üretim süresini önemli ölçüde kısaltıyor.
8. Atölyede kullanılan makinelerin bakımı yapıldı.
9. Yeni nesil makineler enerji verimliliğine odaklanıyor.
10. Bulaşık makinesi çalışırken mutfağı temizledim.
11. Öğrenciler derste basit makinelerin çalışma prensiplerini öğrendi.
12. Teknisyen, arızalı makineyi incelemeye başladı.
13. Üretim hattına yeni bir paketleme makinesi kuruldu.
14. İş güvenliği eğitiminde makine kullanımına ilişkin kurallar anlatıldı.
15. Geliştirilen makine sayesinde bazı işlemler otomatik hâle geldi.

Makine Mühendisliği mi Makina Mühendisliği mi?

Genel Türkçe yazım kurallarına göre doğru kullanım makine mühendisliği şeklindedir. "Makine" kelimesi burada da son hecesinde "e" harfiyle yazılır.

Makine mühendisliği; mekanik sistemlerin tasarımı, geliştirilmesi, üretimi, işletilmesi ve bakımıyla ilgilenen mühendislik alanıdır. Üniversitelerin bölüm adlarında genel olarak "Makine Mühendisliği" biçimi kullanılır.

Bununla birlikte belirli bir kurumun veya bölümün resmî adı farklı yazılıyorsa özel adın özgün biçimi korunmalıdır.

Çamaşır Makinesi mi Çamaşır Makinası mı?

Doğru yazım çamaşır makinesi şeklindedir. "Makine" sözcüğü iyelik eki aldığında "makinesi" biçimine dönüşür.

Aynı kural bulaşık makinesi, kahve makinesi, dikiş makinesi ve hesap makinesi gibi ifadeler için de geçerlidir.

İş Makinesi mi İş Makinası mı?

İnşaat, yol yapımı, madencilik ve benzeri alanlarda kullanılan araçlar için standart yazım iş makinesi şeklindedir.

Örneğin ekskavatör, yükleyici ve greyder gibi araçlar iş makinesi olarak adlandırılabilir. Bu ifade iki ayrı kelimeden oluşur.

Makine Kelimesinin Kökeni Nedir?

Makine kelimesi Türkçeye İtalyanca macchina sözcüğünden geçmiştir. Türkçede yerleşmiş ve standartlaşmış biçimi "makine"dir.

Yabancı dillerden alınan kelimelerin Türkçedeki yazılışı, kaynak dildeki biçimlerinden farklılaşabilir. Bu nedenle doğru yazımı belirlerken kelimenin kökeninden çok Türk Dil Kurumunun güncel sözlüğü esas alınmalıdır.

Makine Kelimesi Nasıl Hecelenir?

Makine kelimesi üç heceden oluşur. Doğru hecelenişi ma-ki-ne şeklindedir.

Son hecenin "ne" olduğunu hatırlamak, kelimeyi "makina" şeklinde yazma hatasını önlemeye yardımcı olur.

Makine Kelimesinin Doğru Yazımı Nasıl Akılda Tutulur?

Doğru yazımı hatırlamak için şu yöntemlerden yararlanabilirsiniz:

• Son heceyi hatırlayın: Kelime "ma-ki-ne" şeklinde biter, "ma-ki-na" şeklinde değil.
• Günlük bir örnekle ilişkilendirin: "Çamaşır makinesi" ifadesini doğru yazımıyla öğrenin.
• Farklı eklerle tekrar edin: Makine, makinesi, makineler, makinelerin.
• Resmî sözlüğe başvurun: Kararsız kaldığınız sözcüklerin yazımını TDK üzerinden kontrol edin.

Yazılı iletişimde doğru kelime kullanımı, özellikle eğitim ve iş hayatında metinlerin daha anlaşılır olmasını sağlar. Farklı alanlarda eğitim seçeneklerini araştıranlar, İstanbul Kent Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi üzerinden güncel programları inceleyebilir.

Mini Test: Makine Kelimesini Doğru Yazabiliyor musunuz?

Sık Sorulan Sorular

Sonuç: Doğru Yazım Makinedir

"Makine mi makina mı?" sorusunun yanıtı nettir: Türk Dil Kurumuna göre doğru yazım makine şeklindedir. Kelimenin son hecesi "ne" olarak yazılır.

Çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, iş makinesi ve makine mühendisliği gibi ifadelerde de aynı yazım kullanılır. Kurum ve marka adlarında farklı biçimler görülebilse de genel yazı dilinde doğru kullanım "makine"dir.