Laboratuvar mı Laboratuar mı? TDK'ya Göre Doğru Yazımı ve Örnek Cümleler (2026)
Günlük yaşamda, okul ödevlerinde, bilimsel araştırmalarda ve sağlık kuruluşlarında sıkça kullanılan bazı kelimelerin yazımı zaman zaman karıştırılabilir. Bu kelimelerden biri de “laboratuvar”dır. Özellikle “laboratuvar mı laboratuar mı?” sorusu, doğru yazılışı öğrenmek isteyenlerin sık araştırdığı konular arasındadır.
Kısa cevap: Türk Dil Kurumuna (TDK) göre kelimenin doğru yazımı laboratuvar şeklindedir. “Laboratuar” yazımı standart Türkçede yanlıştır. Kelime, son bölümünde yer alan “v” harfi korunarak yazılmalıdır.
Bu rehberde laboratuvar kelimesinin TDK'daki anlamını, doğru yazımının neden karıştırıldığını, ek aldığında nasıl yazıldığını ve günlük yaşamda kullanılabilecek örnek cümleleri inceleyebilirsiniz.
- Doğru: Laboratuvar
- Yanlış: Laboratuar
- Kelime türü: İsim
- Köken: Fransızca “laboratoire”
- Temel anlam: Bilimsel araştırma, deney ve incelemelerin yapıldığı özel donanımlı yer
- TDK kaynağı: Güncel Türkçe Sözlük
Laboratuvar mı Laboratuar mı? Hangisi Doğru?
Türk Dil Kurumunun Güncel Türkçe Sözlük verilerine göre doğru biçim laboratuvar kelimesidir.
Kelimenin “laboratuar” biçiminde yazılması, özellikle “v” harfinin atılması nedeniyle ortaya çıkan yaygın bir yazım hatasıdır.
| Yazılış | Durum | Açıklama |
|---|---|---|
| Laboratuvar | Doğru | TDK'da yer alan standart yazım |
| Laboratuar | Yanlış | “v” harfi eksik |
| Laboratuvarı | Doğru | Kelimenin ek almış biçimi |
| Laboratuarı | Yanlış | Hatalı kökten oluşturulmuş biçim |
| Laboratuvarlar | Doğru | Çoğul biçim |
| Laboratuarlar | Yanlış | Çoğul ekinden önce “v” harfi eksik |
TDK'ya Göre Laboratuvar Ne Demek?
Türk Dil Kurumunun Güncel Türkçe Sözlük'ünde laboratuvar, tıp, eczacılık, fizik ve kimya gibi bilim dallarıyla ilgili araştırma, deney ve incelemelerin yürütüldüğü özel donanımlı yer anlamında kullanılmaktadır.
Kelime yalnızca sağlık alanıyla sınırlı değildir. Fizik, kimya, biyoloji ve farklı araştırma alanlarında da laboratuvarlar bulunabilir.
TDK sözlüğünde “dil laboratuvarı” ifadesine de yer verilmektedir.
Resmî sözlük kaynağı: TDK Güncel Türkçe Sözlük - Laboratuvar
Laboratuvar Kelimesi Neden Yanlış Yazılıyor?
Laboratuvar kelimesinin yazımında karışıklık yaşanmasının başlıca nedenlerinden biri, günlük konuşmada kelimenin bazı seslerinin yeterince belirgin söylenmemesidir.
Kelimeyi duyan kişiler, “v” harfini fark etmeyerek yazarken bu harfi atlayabilir.
Ayrıca kelimenin Fransızca kökenli olması, Türkçedeki standart yazımının ilk bakışta kolay hatırlanamamasına neden olabilir.
Laboratuvar Kelimesinin Kökeni
Laboratuvar kelimesi Türkçeye Fransızca “laboratoire” sözcüğünden geçmiştir.
Türkçede kullanılan standart biçimi “laboratuvar”dır. Kelimenin köken dildeki yazılışı, Türkçede hangi biçimin doğru kabul edildiğini tek başına belirlemez.
Doğru Yazımı Hatırlamak İçin Pratik Yöntem
Kelimeyi “laboratu-var” biçiminde zihinsel olarak iki parçaya ayırmak, sondaki “var” bölümünü hatırlamayı kolaylaştırabilir.
Bu ayrım resmî bir heceleme veya kök-ek çözümlemesi değildir. Yalnızca doğru yazımı akılda tutmak için kullanılan bir hatırlama yöntemidir.
Laboratuvar Kelimesi Nasıl Yazılır?
Laboratuvar kelimesi tek sözcük olarak yazılır. Kelimenin sonundaki “v” harfi, ek aldığında da korunur.
Doğru Yazım Örnekleri
- Laboratuvar
- Laboratuvarı
- Laboratuvara
- Laboratuvarda
- Laboratuvardan
- Laboratuvarın
- Laboratuvarlar
- Laboratuvarlarda
- Laboratuvarımız
- Laboratuvar çalışması
Yanlış Yazım Örnekleri
- Laboratuar
- Laboratuarı
- Laboratuara
- Laboratuarda
- Laboratuardan
- Laboratuarlar
Bu örneklerde temel hata, kelimenin doğru yazımında bulunan “v” harfinin kullanılmamasıdır.
Laboratuvar Kelimesiyle 20 Örnek Cümle
Kelimenin doğru yazımını pekiştirmek için farklı alanlardan örnek cümleler incelemek yararlı olabilir.
Günlük Yaşamda Kullanım
- Doktor, kan örneğinin laboratuvara gönderileceğini söyledi.
- Hastanenin laboratuvarı sabah saatlerinde oldukça yoğundu.
- Test sonuçları laboratuvar incelemesinin ardından sisteme kaydedildi.
- Yeni açılan laboratuvar modern cihazlarla donatıldı.
- Laboratuvardan gelen sonuçlar ilgili birime iletildi.
Okul ve Eğitim Hayatında Kullanım
- Öğrenciler fen bilimleri dersinde laboratuvar çalışması yaptı.
- Kimya laboratuvarında güvenlik kurallarına uyulmalıdır.
- Öğretmen, deney öncesinde laboratuvar malzemelerini tanıttı.
- Okulumuzun fizik laboratuvarı yenilendi.
- Biyoloji laboratuvarında mikroskop kullanmayı öğrendik.
Bilimsel Araştırmalarda Kullanım
- Araştırma ekibi deneylerini üniversitenin laboratuvarında gerçekleştirdi.
- Laboratuvar ortamındaki sıcaklık düzenli olarak ölçüldü.
- Bilim insanları yeni yöntemi laboratuvar koşullarında değerlendirdi.
- Laboratuvar verileri araştırma raporuna eklendi.
- Numuneler analiz için farklı laboratuvarlara gönderildi.
Mesleki Kullanım
- Laboratuvar personeli çalışma alanını hazırladı.
- Teknisyen, laboratuvar cihazlarının bakım kayıtlarını kontrol etti.
- Laboratuvar güvenliği konusunda personele bilgilendirme yapıldı.
- Kalite kontrol laboratuvarında ürün örnekleri incelendi.
- Yeni laboratuvar düzeni, çalışma süreçlerinin daha sistemli yürütülmesini amaçlıyor.
Laboratuvar Kelimesinin Ek Almış Biçimleri
Laboratuvar kelimesine Türkçe çekim ekleri getirildiğinde kelimenin temel yazımı korunur.
| Kullanım | Doğru Örnek |
|---|---|
| Yalın hâl | Laboratuvar |
| Belirtme hâli | Laboratuvarı temizledik. |
| Yönelme hâli | Laboratuvara gittik. |
| Bulunma hâli | Laboratuvarda çalışıyoruz. |
| Ayrılma hâli | Laboratuvardan çıktık. |
| İlgi eki | Laboratuvarın kapısı açık. |
| Çoğul eki | Laboratuvarlar denetlendi. |
| İyelik eki | Laboratuvarımız yenilendi. |
Laboratuvar ile Kullanılan Yaygın İfadeler
Laboratuvar kelimesi farklı bilimsel ve mesleki alanlarda çeşitli sözcüklerle birlikte kullanılır.
- Kan laboratuvarı: Kan örneklerinin ilgili test ve analizlerinin gerçekleştirildiği birim.
- Kimya laboratuvarı: Kimyasal deney ve analizlerin yürütüldüğü ortam.
- Fizik laboratuvarı: Fizik konularına ilişkin deney ve ölçümlerin yapıldığı ortam.
- Biyoloji laboratuvarı: Biyolojik örneklerin incelendiği veya deneylerin yapıldığı ortam.
- Araştırma laboratuvarı: Bilimsel araştırmalar için kullanılan donanımlı çalışma alanı.
- Dil laboratuvarı: Dil öğrenme ve öğretme çalışmalarında kullanılan özel donanımlı ortam.
- Kalite kontrol laboratuvarı: Ürün veya numunelerin belirlenen özellikler açısından incelendiği ortam.
Laboratuvar Kelimesi Cümle İçinde Büyük Harfle mi Yazılır?
Laboratuvar bir tür adıdır. Bu nedenle normal cümle içinde küçük harfle başlar.
Doğru: Bugün laboratuvarda deney yapacağız.
Ancak kelime cümlenin başında yer alıyorsa ilk harfi büyük yazılır.
Doğru: Laboratuvar çalışması saat dokuzda başlayacak.
Bir kurumun veya birimin resmî özel adının parçası olduğunda büyük harf kullanımı, özel adların yazım kurallarına göre değerlendirilir.
Laboratuvar Yazımı Sınavlarda Nasıl Sorulabilir?
Türkçe yazım kurallarıyla ilgili sınavlarda kelimelerin doğru yazılışı, yanlış yazılan sözcüğü bulma veya cümledeki yazım hatasını belirleme biçiminde ölçülebilir.
Laboratuvar kelimesi de doğru ve yanlış biçimleri birbirine benzediği için yazım çalışmaları açısından yararlı bir örnektir.
Özgün Örnek Soru 1
Aşağıdaki kelimelerden hangisinin yazımı doğrudur?
- Laboratuar
- Laboratuvar
- Laboratuarı
- Laboratuarlar
Doğru cevap: B. TDK'ya göre kelimenin standart yazımı laboratuvardır.
Özgün Örnek Soru 2
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı vardır?
- Öğrenciler laboratuvarda deney yaptı.
- Laboratuvarın kapısı kapatıldı.
- Yeni laboratuar bugün açıldı.
- Numuneler laboratuvara gönderildi.
Doğru cevap: C. Cümlede “laboratuar” yerine “laboratuvar” yazılmalıdır.
Özgün Örnek Soru 3
Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru yazılmıştır?
- Laboratuardan çıktık.
- Laboratuara gittik.
- Laboratuarlar açıldı.
- Laboratuvarda çalıştık.
Doğru cevap: D. Kelime ek aldığında da “v” harfi korunur.
Bu sorular konu anlatımını pekiştirmek amacıyla özgün olarak hazırlanmıştır. Herhangi bir sınav kurumunun çıkmış soruları değildir.
Laboratuvar Kelimesinin Yazımını Nasıl Kolay Hatırlarsınız?
Kelimenin doğru yazımını hatırlamak için üç basit yöntem kullanılabilir:
- “v” harfini kontrol edin: Kelimenin sonunda “tuvar” bölümü bulunur.
- Ekli biçimleri birlikte öğrenin: Laboratuvar, laboratuvara, laboratuvarda, laboratuvardan.
- Örnek cümle yazın: “Bugün laboratuvarda deney yaptık.” cümlesini birkaç kez yazmak doğru biçimi pekiştirebilir.
Doğru Yazım Bilgisi Neden Önemlidir?
Yazım kurallarına uygun metinler hazırlamak; eğitim, akademik çalışma, iş hayatı ve resmî iletişim açısından önemlidir.
Özellikle rapor, öz geçmiş, başvuru yazısı, araştırma metni veya kurumsal içerik hazırlarken kelimelerin doğru yazılması, metnin anlaşılırlığını ve tutarlılığını destekler.
Türkçe yazım becerilerini geliştirmek isteyenler, TDK'nın resmî sözlük ve yazım kılavuzundan yararlanabilir. Bunun yanında kişisel ve mesleki gelişim alanlarındaki farklı eğitim seçenekleri, İstanbul Kent Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi üzerinden incelenebilir.
Sık Sorulan Sorular
Laboratuvar mı laboratuar mı doğru?
TDK'ya göre doğru yazım laboratuvardır. Laboratuar biçimi yanlıştır.
Laboratuvar nasıl yazılır TDK?
Kelime “l-a-b-o-r-a-t-u-v-a-r” harfleriyle yazılır.
Laboratuar yazımı neden yanlış?
Çünkü kelimenin standart yazımında “v” harfi bulunur. Laboratuar biçiminde bu harf eksiktir.
Laboratuvar ne demek?
Bilimsel araştırma, deney, inceleme ve analizlerin yapıldığı özel donanımlı yer anlamına gelir.
Laboratuvar kelimesi hangi dilden gelmiştir?
Türkçeye Fransızca “laboratoire” kelimesinden geçmiştir.
Laboratuvara mı laboratuara mı?
Doğru yazım laboratuvara şeklindedir.
Laboratuvarda mı laboratuarda mı?
Doğru yazım laboratuvarda şeklindedir.
Laboratuvarı mı laboratuarı mı?
Doğru yazım laboratuvarı şeklindedir.
Laboratuvarlar mı laboratuarlar mı?
Doğru çoğul biçim laboratuvarlar şeklindedir.
Laboratuvardan mı laboratuardan mı?
Doğru yazım laboratuvardan şeklindedir.
Laboratuvar kelimesi bitişik mi yazılır?
Evet. Laboratuvar tek kelimedir ve bitişik yazılır.
Laboratuvar kelimesi özel isim midir?
Hayır. Tek başına kullanıldığında tür adıdır. Bir özel adın parçası olduğunda büyük harf kuralları ayrıca değerlendirilir.
Laboratuvar kelimesi cümle içinde nasıl kullanılır?
“Öğrenciler kimya laboratuvarında deney yaptı.” cümlesi doğru bir kullanım örneğidir.
Laboratuvar kelimesinin sonunda v harfi var mı?
Evet. Doğru yazımda “v” harfi bulunur ve ek aldığında da korunur.
Laboratuvar kelimesinin doğru yazımı nereden kontrol edilir?
Türk Dil Kurumunun Güncel Türkçe Sözlük sayfasından kontrol edilebilir.
Kısa Cevaplarla Laboratuvar Kelimesi
Doğru yazım hangisi?
Laboratuvar.
Laboratuar doğru mu?
Hayır, yanlış yazımdır.
TDK'da hangi biçim bulunuyor?
Laboratuvar.
Laboratuvar ne anlama gelir?
Deney, araştırma ve analizlerin yapıldığı özel donanımlı yer.
Laboratuvara nasıl yazılır?
“v” harfi korunarak laboratuvara şeklinde.
Laboratuvarda nasıl yazılır?
Laboratuvarda.
Laboratuvar kelimesinin kökeni nedir?
Fransızca laboratoire.
Doğru yazımı nasıl hatırlarım?
Kelimenin sonundaki “var” bölümünü hatırlayarak.
Sonuç: Laboratuvar Kelimesinin Doğru Yazımı Nedir?
Türk Dil Kurumuna göre kelimenin doğru yazımı laboratuvar şeklindedir. “Laboratuar” biçimi standart Türkçede yazım yanlışıdır.
Kelimeye ek getirildiğinde de “v” harfi korunur. Bu nedenle laboratuvara, laboratuvarda, laboratuvardan ve laboratuvarlar gibi biçimler doğru kabul edilir.
Özellikle eğitim, sağlık ve bilimsel araştırma metinlerinde doğru yazıma dikkat etmek, açık ve tutarlı bir dil kullanmanın önemli parçalarından biridir.
Resmî Kaynaklar
- Türk Dil Kurumu - Laboratuvar Kelimesi, Güncel Türkçe Sözlük
- Türk Dil Kurumu - Yazım Kılavuzu
- Türk Dil Kurumu - Yazım Kılavuzu Hakkında
Bu içerik 2026 yılında Türk Dil Kurumunun çevrim içi sözlük ve yazım kılavuzu esas alınarak hazırlanmıştır. Örnek cümleler ve test soruları açıklama amacıyla özgün olarak oluşturulmuştur.