Akaryakıt fiyatlarını yakından takip eden milyonlarca araç sahibinin gözü 1 Ekim'e çevrildi. Mart ayında devreye alınan ve daha sonra kademeli olarak azaltılan eşel mobil uygulaması, mevcut düzenlemeye göre 1 Ekim 2026 tarihinde tamamen sona erecek.

Sistemin sona ermesi özellikle benzinin ÖTV tutarı açısından önemli. Mevcut vergi seviyesinin eski seviyesine dönmesi halinde pompada tek seferde yüksek bir fiyat artışı oluşabileceği hesaplanıyor.

Eşel Mobil Sistemi Ne Zaman Sona Erecek?

3 Temmuz 2026 tarihli ve 11488 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile eşel mobil sisteminin kademeli olarak sona erdirilmesine ilişkin takvim belirlendi.

Düzenlemeye göre sistem 1 Ekim 2026 tarihinde yürürlükten kalkacak. Dolayısıyla mevcut karar değiştirilmez veya yeni bir düzenleme yapılmazsa 30 Eylül, eşel mobil uygulamasının son günü olacak.

Eşel Mobil Sistemi Nedir?

Eşel mobil sistemi, uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurundaki değişimler nedeniyle akaryakıt maliyetlerinde oluşan artışların bir bölümünün ÖTV üzerinden karşılanmasını sağlayan bir vergi dengeleme mekanizması.

Böylece maliyetlerdeki her artışın tamamı doğrudan benzin, motorin veya LPG'nin pompa fiyatına yansımıyor. Vergide yapılan ayarlama, fiyat artışının tüketiciye yansıyan bölümünü sınırlayabiliyor.

Eşel Mobil Sistemi Nasıl Kademeli Olarak Kaldırıldı?

Mart ayında uygulamaya alınan sistemde rafineri fiyatlarındaki değişimin önemli bir bölümü ÖTV üzerinden dengeleniyordu. Temmuz ayında yapılan yeni düzenlemeyle bu destek kademeli olarak azaltıldı.

Benzine 12,48 TL Zam mı Gelecek?

Ekonomi gündeminde öne çıkan 12,48 TL'lik rakam, mevcut vergi tutarları üzerinden yapılan bir hesaplamaya dayanıyor.

Paylaşılan hesaplamaya göre benzinin litresindeki ÖTV'nin mevcut 4,43 TL seviyesinden 14,83 TL seviyesine çıkması halinde yalnızca ÖTV kaynaklı fark 10,40 TL olacak.

ÖTV artışının fiyat üzerinden hesaplanan KDV'ye de etkisi bulunuyor. Yüzde 20 KDV dikkate alındığında 10,40 TL'lik ÖTV farkına yaklaşık 2,08 TL KDV ekleniyor. Böylece teorik toplam fiyat etkisi 12,48 TL'ye ulaşıyor.

12,48 TL'lik Benzin Zammı Kesinleşti mi?

Hayır. 12,48 TL'lik rakam şu aşamada kesinleşmiş bir pompa zammı olarak değerlendirilmemeli.

Bu tutar, mevcut ÖTV seviyesinin 14,83 TL'ye yükselmesi senaryosu üzerinden yapılan hesaplamayı ifade ediyor. 1 Ekim'e kadar yeni bir vergi kararı alınması, uygulamanın değiştirilmesi veya akaryakıtın diğer fiyat bileşenlerinde değişiklik yaşanması durumunda pompaya yansıyacak nihai tutar farklılaşabilir.

12,48 TL'lik Artış Nasıl Hesaplanıyor?

Bu tablo mevcut vergi tutarları üzerinden yapılan senaryo hesaplamasını göstermektedir. Nihai pompa fiyatı olarak değerlendirilmemelidir.

Benzinin Litresi 90 TL'yi Geçecek mi?

Benzine KDV dahil 12,48 TL'lik vergi etkisinin tamamen yansıması halinde bazı şehirlerde litre fiyatının 90 TL'nin üzerine çıkabileceği hesaplanıyor.

Ancak akaryakıt fiyatları şehir, dağıtım şirketi ve istasyona göre değişebildiği gibi uluslararası ürün fiyatları ve döviz kurundaki hareketlerden de etkileniyor. Bu nedenle 90 TL seviyesi de tüm Türkiye için kesinleşmiş tek bir satış fiyatı değil.

Motorin ve LPG Fiyatları da Etkilenecek mi?

Eşel mobil mekanizması yalnızca benzini kapsamıyor. Düzenleme; benzin, motorin, LPG otogaz, LPG tüpgaz ve ilgili bazı petrol ürünlerini kapsıyor. Bu nedenle sistemin sona ermesinin fiyatlama mekanizmasına etkisi yalnızca benzin açısından değerlendirilmemeli. Bununla birlikte her ürünün mevcut ÖTV tutarı ve fiyat yapısı farklı olduğundan pompaya yansıyabilecek değişim de aynı tutarda olmayabilir.

Akaryakıt Fiyatları Nasıl Belirleniyor?

Akaryakıtın pompa fiyatı yalnızca ÖTV'den oluşmuyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının eşel mobil mekanizmasına ilişkin analizinde de belirtildiği üzere fiyatın oluşumunda birden fazla unsur bulunuyor.

• Uluslararası petrol ve ürün fiyatları
• Döviz kuru
• Rafineri fiyatları ve marjları
• Dağıtıcı ve bayi marjları
• EPDK gelir payı
• Özel Tüketim Vergisi (ÖTV)
• Katma Değer Vergisi (KDV)

Bu nedenle vergi düzenlemesinin yanı sıra uluslararası piyasalardaki ve döviz kurundaki hareketler de nihai pompa fiyatının belirlenmesinde etkili oluyor.

1 Ekim'den Sonra Akaryakıtta Ne Değişecek?

Mevcut düzenleme değiştirilmezse eşel mobil sistemi 1 Ekim'de sona erecek. Böylece uluslararası petrol fiyatları veya döviz kurundan kaynaklanan yeni maliyet artışlarının bir bölümünün ÖTV indirimiyle karşılanmasına yönelik mevcut mekanizma da devreden çıkacak.

Bu durum, sistemin sona ermesinden sonraki dönemde petrol ve döviz kaynaklı maliyet hareketlerinin pompa fiyatlarına daha doğrudan yansıyabilmesi anlamına geliyor.

Temmuz-Aralık Döneminde Otomatik ÖTV Artışı Yapılmayacak

3 Temmuz'da yayımlanan düzenlemenin bir diğer önemli maddesi ise Yİ-ÜFE kaynaklı otomatik ÖTV güncellemesiyle ilgili. ÖTV Kanunu kapsamında yapılması gereken otomatik güncellemenin, ilgili ürünlerde 2026 yılının Temmuz-Aralık dönemi için uygulanmaması kararlaştırıldı. Bu nedenle eşel mobil sisteminin sona ermesi ile Yİ-ÜFE kaynaklı otomatik ÖTV artışı birbirinden ayrı konular olarak değerlendirilmelidir.

Akaryakıt Fiyatlarında Gözler 1 Ekim'de

Mevcut mevzuata göre eşel mobil sistemi 1 Ekim 2026 itibarıyla sona erecek. Benzindeki ÖTV'nin mevcut seviyesinden 14,83 TL'ye çıkması senaryosunda KDV dahil 12,48 TL'lik fiyat etkisi hesaplanıyor.

Ancak bu rakamın doğrudan "kesinleşmiş benzin zammı" olarak değerlendirilmemesi gerekiyor. 1 Ekim'e kadar yayımlanabilecek yeni bir düzenleme ile uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurundaki değişimler nihai pompa fiyatını etkileyebilir.